Waarom eten honden poep? Wat we weten over coprofagie

Ontdekken dat je hond poep eet is vervelend, onaangenaam en verwarrend. Je vraagt je misschien af waarom hij het doet en of het wijst op een onderliggend probleem.

Dit gedrag heeft een naam: coprofagie. Het komt best vaak voor bij honden (ongeveer 1 op de 6 honden in een grote enquête onder eigenaren). Onderzoek wijst er over het algemeen op dat het grotendeels normaal gedrag is, waarschijnlijk met een evolutionaire oorsprong, en niet het teken van een specifiek probleem [1]. De meeste honden die poep eten, kiezen verse poep van niet ouder dan twee dagen. Onderzoekers denken dat dit een erfenis is van wolven, die hun hol schoonhouden door verse poep op te eten voordat eventuele parasieteneitjes erin besmettelijk worden [1].

Uit een onderzoek naar het dieet van honden uit de Nieuwe Steentijd bleek dat menselijke ontlasting naar schatting 17–24% van hun voedsel uitmaakte [2]. Coprofagie lijkt dus gewoon deel uit te maken van de evolutionaire geschiedenis van de hond.

Als het af en toe gebeurt of alleen in bepaalde situaties, is het niet per se reden tot zorg. Pups verkennen hun omgeving bijvoorbeeld met hun bek, en sommige volwassen honden vinden poep interessant zonder dat er een aanwijsbaar gezondheids- of gedragsprobleem is.

Neemt het gedrag echter toe, hardnekkiger of gaat het gepaard met andere veranderingen, dan is het verstandig om de mogelijke oorzaken uit te zoeken.

Wanneer moet je je zorgen maken?
De eerste stap is om samen met je dierenarts medische oorzaken uit te sluiten. Sommige aandoeningen die de spijsvertering, de opname van voedingsstoffen of de stofwisseling beïnvloeden, kunnen van invloed zijn op de eetlust en het eetgedrag. Ook darmparasieten, en aandoeningen of medicijnen die de eetlust verhogen, kunnen een rol spelen.

Let extra goed op als je hond vaker poep gaat eten of andere signalen laat zien, zoals:

• Meer eetlust of ongewone hongerigheid
• Gewichtsverlies zonder duidelijke reden
• Diarree of aanhoudende veranderingen in de consistentie van de ontlasting
• Overgeven of andere spijsverteringsproblemen
• Veranderingen in dorst of plassen
• Minder energie of andere opvallende gedragsveranderingen

Deze verschijnselen wijzen niet per se op een bepaalde aandoening, maar kunnen je dierenarts helpen te bepalen of verder onderzoek nodig is.
Poep eten kan je hond ook blootstellen aan parasieten en ziekteverwekkers van andere dieren.

Honden die kattenpoep eten, kunnen bijvoorbeeld een paar dagen lang Toxoplasma, een parasiet die ook mensen kan besmetten, via hun eigen ontlasting uitscheiden [3]. Eet je hond poep? Vertel dat dan aan je dierenarts.

Waarom eten honden poep?
Als een medische oorzaak is uitgesloten, kunnen verschillende gedrags- en omgevingsfactoren het verklaren. Er is echter geen verklaring die voor elke hond geldt, en de oorzaken zijn nog niet helemaal begrepen. Mogelijke factoren zijn:

1. Verkenning en nieuwsgierigheid
Pups onderzoeken hun omgeving met hun bek als onderdeel van hun normale ontwikkeling. Poep kan hun aandacht trekken door de geur en andere zintuiglijke kenmerken.

2. Instinct en aangeleerd gedrag
Moederhonden houden hun pups en de omgeving schoon door in de eerste weken poep op te eten. Dat is normaal moedergedrag.
Honden kunnen ook gedrag herhalen dat ze belonend of interessant vinden, ook al vinden wij het walgelijk.

3. Gemakkelijke toegang tot poep
Coprofagie komt vaker voor op plekken waar poep makkelijk te bereiken is, bijvoorbeeld in huishoudens met meerdere honden [1] of op gedeelde buitenruimtes. Toegang verklaart niet waarom honden het doen, maar geeft het gedrag meer kansen.

Onthoud: deze verklaringen zijn mogelijkheden en niet in elk geval bewezen oorzaken. Onderzoek heeft geen enkele doorslaggevende gedragsmatige reden gevonden voor coprofagie, en wat een individuele hond precies drijft, is vaak lastig vast te stellen.

Hoe kun je het gedrag verminderen?
Hoewel coprofagie lastig volledig is af te leren, zijn er praktische maatregelen die helpen om het minder vaak te laten voorkomen en de kansen voor je hond te beperken. De meest effectieve aanpak is de toegang tot poep beperken, in combinatie met aandacht voor het algemene welzijn van je hond.

1. Ruim poep meteen op
Haal poep direct weg zodat je hond er niet bij kan. Houd je hond in gedeelde buitenruimtes in de gaten en stuur hem weg bij poep.

2. Gebruik commando’s als hulpmiddel, niet als oplossing
Commando’s zoals “laat maar” en “kom” kunnen helpen, maar zie ze niet als dé oplossing: coprofagie is geen kwestie van gehoorzaamheid, en het gaat vaak te snel om met een commando in te grijpen. Beloon je hond als hij zich afkeert of naar je toe komt. Belonen werkt beter dan een confrontatie. Uitvaren of angst aanjagen kan stress veroorzaken en lost het probleem niet op.

3. Blijf kalm
Pakt je hond poep op, vermijd dan schreeuwen of achter hem aan rennen. Een luide reactie of een achtervolging kan er een spelletje van maken of je hond juist meer stress geven. Blijf rustig en leid hem weg van de poep.

4. Zorg voor voldoende afleiding en prikkels
Regelmatig bewegen, spelen, speuractiviteiten en veilig kunnen snuffelen en verkennen voorzien in de lichamelijke en geestelijke behoeften van je hond.

5. Bespreek voeding en gezondheid met je dierenarts
Zorg dat je hond een compleet, uitgebalanceerd voer krijgt dat bij hem past. Onderzoek heeft coprofagie echter niet gekoppeld aan een voedingstekort of een bepaald soort voer, en er is geen enkel voer of supplement waarvan bewezen is dat het het gedrag stopt.

Toch kan een onevenwichtig voer, of voer dat je hond niet lang een verzadigd gevoel geeft, bijdragen aan het gedrag, ook al ontbreken er harde gegevens over. Dat geldt vooral voor honden die erg op eten gericht zijn. Honden die door hun baasjes als “gulzig” worden omschreven, eten inderdaad vaker poep [1]. Bij een vermoeden van een voedings- of spijsverteringsprobleem kan je dierenarts aanpassingen in het voer of verder onderzoek adviseren.

Een persoonlijk voedingsplan kan helpen om aan de voedingsbehoeften van je hond te voldoen wanneer voedingsadvies op zijn plaats is.

Kan coprofagie helemaal worden afgeleerd?
Training werkt niet altijd. Wat het betrouwbaarst werkt, is de toegang tot poep beperken. Het doel is meestal om het gedrag te verminderen en je hond veilig te houden, in plaats van te verwachten dat het helemaal verdwijnt.

Bronnen

1. Hart BL, Hart LA, Thigpen AP, Tran A, Bain MJ. The paradox of canine conspecific coprophagy. Vet Med Sci. 2018;4(2):106–114. doi:10.1002/vms3.92
2. Bosch G, Cheung L. Diets of Neolithic dogs [conference abstract]. J Anim Sci. 2024;102(Suppl 3):118–119. doi:10.1093/jas/skae234.137
3. Lindsay DS, Dubey JP, Butler JM, Blagburn BL. Mechanical transmission of Toxoplasma gondii oocysts by dogs. Vet Parasitol. 1997;73(1–2):27–33.
4. Nijsse R, Mughini-Gras L, Wagenaar JA, Ploeger HW. Coprophagy in dogs interferes in the diagnosis of parasitic infections by faecal examination. Vet Parasitol. 2014;204(3–4):304–309. doi:10.1016/j.vetpar.2014.05.019
5. Beynen AC. Diet and canine coprophagy. Bonny Canteen. 2020;1:79–88.